default-logo
2ας Μεραρχίας 19 Πειραιάς
Τηλ.: +30 210 429 6700
Email: info@dr-delis.gr

Πέτρες στη χολή

Χοληδόχος κύστη: Τι είναι πως λειτουργεί;

Η χοληδόχος κύστη είναι ένα μικρό όργανο σε σχήμα αχλαδιού που βρίσκεται στο πάνω δεξιό μέρος της κοιλιάς, ακριβώς κάτω από το συκώτι. Εκεί αποθηκεύεται και συμπυκνώνεται η χολή, ένα κιτρινοπράσινο υγρό που παράγεται στο συκώτι. Σε κάθε μας γεύμα, η χοληδόχος κύστη συσπάται και απελευθερώνει αυτό το υγρό στο δωδεκαδάκτυλο (το πρώτο τμήμα του λεπτού εντέρου μετά το στομάχι) προκειμένου να συμβάλει στην πέψη της τροφής.

Ο άνθρωπος έχει αναπτύξει ένα πολύπλοκο σύστημα για την πέψη της τροφής, που ξεκινά από το στόμα με τη μάσηση και το σάλιο, περνά στο στομάχι με τη δράση των γαστρικών υγρών και συνεχίζει στο λεπτό έντερο. Η χολή είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι αυτού του συστήματος. Βοηθά ιδιαίτερα στο να διαλυθούν τα λίπη αλλά και οι λιποδιαλυτές βιταμίνες που περιέχονται στη τροφή. Κατά τη διάρκεια του γεύματος η χοληδόχος κύστη συσπάται και η χολή προωθείται στο δωδεκαδάκτυλο όπου αναμιγνύεται με τα άλλα πεπτικά υγρά που προέρχονται από το στομάχι και το πάγκρεας, ώστε μαζί να συμβάλλουν στη διαδικασία της πέψης, τη διάσπαση δηλαδή της τροφής σε μικρότερα τμήματα.

Γιατί χρειαζόμαστε την αποθήκευση της χολής στη χοληδόχο κύστη;

Το συκώτι παράγει ημερησίως περίπου ένα λίτρο χολής και η χοληδόχος κύστη λειτουργεί ακριβώς σαν ο αποθηκευτικός χώρος αυτής. Επειδή οι ώρες των γευμάτων μας ποικίλλουν, όπως άλλωστε και η ποσότητα της τροφής, χρειάζεται μια επαρκής ποσότητα χολής αλλά και άλλων πεπτικών υγρών για να καλυφθούν οι διαφορετικές κάθε φορά ανάγκες της πέψης. Η χολή αποθηκεύεται στην χοληδόχο κύστη και απελευθερώνεται από εκεί όταν ο οργανισμός την χρειάζεται.

Ποια είναι τα συστατικά της χολής;

Η χολή είναι πλούσια σε ουσίες γνωστές με το όνομα γαλακτοματοποιητές, όπως είναι τα χολικά άλατα, η χοληστερόλη, πρωτείνες, λεκιθίνη, χρωστικές όπως η χολερυθρίνη και βέβαια νερό.

Τι είναι οι πέτρες στη χολή (χολόλιθοι) και πως δημιουργούνται;

Η χολή παραμένει φυσιολογικά σε υγρή μορφή μέσα στη χοληδόχο κύστη εφόσον η χοληστερόλη, η χολερυθρίνη, και τα άλλα συστατικά της βρίσκονται μεταξύ τους σε μια ισορροπημένη ποσοστιαία αναλογία, η δε χοληδόχος κύστη συσπάται κανονικά προωθώντας αυτή απρόσκοπτα στο δωδεκαδάκτυλο. Οι πέτρες ή αλλιώς χολόλιθοι δημιουργούνται όταν αυτή η ισορροπία διαταράσσεται ή όταν η χοληδόχος κύστη δεν κινείται φυσιολογικά.

Στη πράξη, όταν υπάρχουν χολόλιθοι:

  • είτε η χολή μας περιέχει μεγάλη ποσότητα χοληστερόλης.
  • είτε η χολή μας περιέχει μεγάλη ποσότητα χολερυθρίνης. Η χολερυθρίνη είναι μια χημική ουσία που παράγεται όταν το σώμα σας διασπά τα ερυθρά αιμοσφαίρια. Σε κάποιες παθήσεις του ήπατος έχουμε επίσης παραγωγή περισσότερης χολερυθρίνης.
  • είτε η χοληδόχος κύστη δεν αδειάζει σωστά. Δηλαδή δεν αδειάζει πλήρως ή αρκετά συχνά με αποτέλεσμα η χολή να γίνει πολύ πυκνή.

Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μέσα στη χοληδόχο κύστη μικροσκοπικών κρυστάλλων που με τη πάροδο του χρόνου μεγαλώνουν και γίνονται πέτρες. Συνήθως στην αρχή δεν υπάρχουν συμπτώματα. Αυτά εμφανίζονται αργότερα σε μήνες ή χρόνια, όταν εμποδίζεται εν μέρει ή πλήρως η έξοδος της χολής από τη χοληδόχο κύστη ή όταν η κύστη δεν συσπάται κανονικά. Το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα είναι ο πόνος.

Ποιοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν πέτρες στη χολή;

  • Οι υπέρβαροι και παχύσαρκοι άνθρωποι.
  • Ασθενείς με μεταβολικές παθήσεις όπως π.χ. ο σακχαρώδης διαβήτης.
  • Ασθενείς με ηπατοπάθειες όπως π.χ. η κίρρωση ή η ηπατίτιδα.
  • Ασθενείς με νοσήματα του λεπτού ή του παχέος εντέρου π.χ. η νόσος Crohn.
  • Οι γυναίκες στη διάρκεια της εγκυμοσύνης (ορμονικοί λόγοι, υποκινητικότητα της χοληδόχου κύστης λόγω της πίεσης του εμβρύου).
  • Άτομα που κάνουν εντατικές δίαιτες για να χάσουν βάρος.
  • Άτομα με οικογενειακό ιστορικό χολολιθίασης.
  • Οι άνω των 60 ετών.
  • Άτομα που λαμβάνουν φάρμακα που περιέχουν οιστρογόνα για ορμονοθεραπείες.
  • Ασθενείς που παίρνουν συγκεκριμένα φάρμακα προκειμένου να ελαττώσουν την χοληστερίνη τους
  • Οι γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες πέτρες πιθανόν λόγω ορμονικών διαφορών.

Ποια είναι η σύσταση των χολόλιθων;

Οι περισσότεροι 70-90% έχουν σαν κύριο συστατικό τη χοληστερόλη και λέγονται χοληστερινικοί. Το 5-10% περιέχουν κυρίως χρωστικές και ασβέστιο (χολερυθρινικοί) ενώ το 10-30% είναι μεικτοί.

Ποια είναι τα συμπτώματα της χολολιθίασης;

Οι χολόλιθοι ενδέχεται να μην δημιουργήσουν ποτέ συμπτώματα. Άλλες φορές προκαλούν δυσπεπτικά ενοχλήματα μετά το φαγητό. Εάν ενσφηνωθούν στα χοληφόρα σωληνάρια (πόρους), προκαλούν την απόφραξή τους με αποτέλεσμα ξαφνικό και ραγδαία επιδεινούμενο πόνο στο δεξί άνω τμήμα της κοιλιάς ή στο κεντρικό άνω τμήμα της ακριβώς κάτω από το στέρνο. Συχνά, αλλά όχι πάντα, αυτό συμβαίνει μετά από ένα βαρύ γεύμα. Πόνος μπορεί επίσης να εμφανισθεί στη περιοχή ανάμεσα στην αριστερή και τη δεξιά ωμοπλάτη ή στον δεξιό ώμο, διάρκειας αρκετών λεπτών έως μερικών ωρών.

Πως γίνεται η διάγνωση της χολολιθίασης:petres2

Αυτή γίνεται κατά τη διάρκεια ενός υπερηχογραφήματος που συνήθως περιλαμβάνει εκτός της χοληδόχου κύστης και τον έλεγχο του ήπατος των χοληφόρων αγγείων και του παγκρέατος.

Μπορεί οι χολόλιθοι να δημιουργήσουν επιπλοκές;

  • Φλεγμονή της χοληδόχου κύστης.  Αν ο χολόλιθος ενσφηνωθεί στον αυχένα της χοληδόχου κύστης μπορεί να δημιουργήσει φλεγμονή της χοληδόχου κύστης (χολοκυστίτιδα) με επακόλουθο την πάχυνση του τοιχώματός της. Ή χολοκυστίτιδα εκδηλώνεται με έντονο πόνο και πυρετό.
  • Απόφραξη του χοληδόχου πόρου. Οι χολόλιθοι μπορεί να αποφράξουν το σωληνάριο (χοληφόρο πόρο), μέσω του οποίου η χολή ρέει από το συκώτι και τη χοληδόχο κύστη στο δωδεκαδάκτυλο. Αυτό οδηγεί σε ίκτερο (κιτρινίλα του δέρματος και του άσπρου των ματιών) και λοίμωξη των χοληφόρων αγγείων.
  • Απόφραξη του παγκρεατικού πόρου. Ο παγκρεατικός πόρος είναι ένας σωλήνας που petra3μεταφέρει παγκρεατικά υγρά, τα οποία όπως και η χολή συμμετέχουν στην πέψη.  Έχει κοινή εκβολή με τον χοληδόχο πόρο. Μια πέτρα σε αυτό το σημείο μπορεί να προκαλέσει απόφραξη και του παγκρεατικού πόρου και να οδηγήσει σε φλεγμονή του παγκρέατος (παγκρεατίτιδα). Η παγκρεατίτιδα έχει έντονο και σταθερό κοιλιακό πόνο και συνήθως απαιτεί νοσηλεία.

 

Πότε πρέπει να απευθυνθούμε άμεσα σε γιατρό;

Ζητείστε άμεση ιατρική βοήθεια εάν έχετε συμπτώματα όπως:

  • Κοιλιακό άλγος τόσο έντονο που δεν σας επιτρέπει ακόμη και να καθίσετε ή να βρείτε μια άνετη θέση.
  • Κιτρινίλα του δέρματος ή το λευκού των ματιών σας.
  • Κοκκινίσουν τα ούρα παίρνοντας το χρώμα του κονιάκ.
  • Εμφανίσετε πυρετό και ρίγος.

 

Χρειάζεσθε θεραπεία και πότε;

Ο γενικός κανόνας λέει ότι οι πέτρες χωρίς συμπτώματα χρειάζονται παρακολούθηση αλλά όχι θεραπεία. Όταν οι πέτρες στη χοληδόχο κύστη προκαλούν συμπτώματα τότε απαιτείται θεραπεία. Άμεση θεραπεία απαιτείται επίσης όταν η πέτρες έχουν φύγει από την κύστη και ενσφηνωθούν στο χοληδόχο πόρο, το σωληνάριο που μεταφέρει τη χολή στο δωδεκαδάκτυλο. Τη τελική απόφαση όμως για τη χρονική στιγμή και το είδος της θεραπείας θα πάρει ο θεράπων γιατρός σας μετά από μια ενημερωτική συζήτηση μαζί σας.

Ποια είναι η χειρουργική θεραπεία της χολολιθίασης;

H χειρουργική θεραπεία της χολολιθίασης ( λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή) θεωρείται σήμερα και η θεραπεία εκλογής. Είναι μια από τις πιο συχνές και ασφαλείς χειρουργικές επεμβάσεις. Βεβαίως όπως και κάθε άλλη χειρουργική πράξη μπορεί σε ορισμένες σπάνιες περιπτώσεις να παρουσιάσει επιπλοκές. Οι υποψήφιοι για την επέμβαση θα πρέπει να έχουν πάντα μια ειλικρινή συζήτηση με το γιατρό τους για την αναγκαιότητα της, αλλά και τη λύση κάθε απορίας πριν μπουν στη διαδικασία του χειρουργείου.