default-logo
2ας Μεραρχίας 19 Πειραιάς
Τηλ.: +30 210 429 6700
Email: info@dr-delis.gr

Εκκόλπωμα Zenker

Τι είναι το εκκόλπωμα Zenker;

zenker1Το εκκόλπωμα  Zenker είναι μια προβολή του ανώτερου οισοφάγου(υποφάρυγγα) προς τα έξω που έχει τη μορφή ενός μικρού σάκου. Αποτελεί μια σπάνια βλάβη που εμφανίζεται συχνότερα σε ηλικιωμένους και  κυρίως άνδρες. Αυτή η κατάσταση οδηγεί σε μία  κλασσική  εμφάνιση συμπτωμάτων όπως π.χ. είναι η δυσφαγία (δυσκολία στην κατάποση), η παλινδρόμηση και ο  βήχας, ενώ τελικά καταλήγει σε απώλεια βάρους ή σε  επιπλοκές όπως είναι η  πνευμονία από εισρόφηση.  Είναι καλοήθης πάθηση που επηρεάζει όμως σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών, γιατί μειώνει την ικανότητα κατάποσης του φαγητού (κυρίως στερεών αλλά και υγρών).

Ιστορικά και επιδημιολογικά στοιχεία της νόσου

Η πρώτη περιγραφή του εκκολπώμματος Zenker από τον Ludlow χρονολογείται από το 1769(1). Όμως κομβικό σημείο στην ιστορία της νόσου αποτελεί η περιγραφή της σε 27 ασθενείς από τον Γερμανό παθολόγο Frederick Albert von Zenker το 1877(2).  Τα εκκολπώμματα Zenker είναι συχνότερα στη Βόρεια Ευρώπη, τις ΗΠΑ, την Αυστραλία και τον Καναδά και σπανιότερα στη Νότια Ευρώπη, την Ιαπωνία και την Ινδονησία (3) Ο επιπολασμός του εκκολπώματος Zenker στις Ηνωμένες Πολιτείες κυμαίνεται 0,01 έως 0,11% του πληθυσμού. Είναι πιο συχνή σε ηλικιωμένους κυρίως άνδρες(2:1) που διανύουν την έβδομη έως ένατη δεκαετία της ζωής τους.

Υπάρχουν άλλου είδους εκολπώμματα εκτός από εκείνα του Zenker στον οισοφάγο;

Και βέβαια. Π.χ. τα επιφρενικά εκκολπώματα που βρίσκονται πάνω από το διάφραγμα αλλά και άλλα που συναντάμε στη μεσότητα του οισοφάγου.

Ποια είναι τα συμπτώματα του εκκολπώματος Zenker;

Κυρίως παρατηρούνται επεισόδια ενσφήνωσης της τροφής μέσα στο σάκο του εκκολπώματος, η οποία μπορεί να αποβληθεί αργότερα από το στόμα. Εάν παραμείνει για ένα διάστημα κάποιων ωρών αποσυντίθεται και δημιουργεί στοματική κακοσμία. Κατά την διάρκεια του ύπνου, ενσφηνωμένη τροφή μπορεί να παλινδρομίσει προς τα πάνω και να περάσει στην τραχεία και στους πνεύμονες προκαλώντας βήχα, δύσπνοια αλλά και σοβαρές αναπνευστικές λοιμώξεις. Με την πάροδο του χρόνου τα εκκολπώματα μεγαλώνουν με αποτέλεσμα να δημιουργείται δυσκολία στην κατάποση (δυσφαγία). Αυτό οδηγεί σε προοδευτική απώλεια βάρους και καχεξία. Σπανιότερα τα εκκολπώματα μπορεί να αιμορραγήσουν δημιουργώντας αιματέμεση (εμετό με αίμα).

Πως τίθεται η διάγνωση;

Ο γιατρός υποπτεύεται αρχικά την πιθανή ύπαρξη ενός εκκολπώματος Zenker από τα συμπτώματα που αναφέρει ο συνήθως ηλικιωμένος ασθενής. Η διάγνωση τίθεται συχνά κατά την διάρκεια μίας οισοφαγογαστροσκόπησης, η οποία και πρέπει να εκτελείται με ιδαίτερη προσοχή ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος της διάτρησης ενώ επιβεβαιώνεται με μια ακτινολογική εξέταση που ονομάζεται οισοφαγογράφημα. Ο ασθενής καταπίνει ένα ειδικό ακτινοσκιερό υγρό που περιέχει βάριο, το οποίο κατεβαίνοντας παγιδεύεται στο εκκόλπωμα που απεικονίζεται με ευκρίνεια στην ακτινογραφία(φωτο).

Ποια είναι η θεραπεία του εκκολπώματος;

Παραδοσιακά, η θεραπεία για Zenker εκκολπωμάτων γίνοταν με ανοικτή χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο η ανοικτή χειρουργική επέμβαση μπορεί να παρουσιάσει σημαντικά ποσοστά νοσηρότητας και θνησιμότητας, κυρίως γιατί οι περισσότεροι ασθενείς είναι ηλικιωμένοι και πάσχουν και από άλλα νοσήματα. Εκτός των χειρουργικών επεμβάσεων για την αντιμετώπιση του φαρυγγοοισοφαγικού εκκολπώματος Zenker, έχουν επίσης περιγραφεί διάφορες ενδοσκοπικές μέθοδοι που σκοπό έχουν την καθιέρωση λιγότερο επεμβατικών τεχνικών και την ελαχιστοποίηση τυχόν επιπλοκών.
Πρόσφατα, έχει αναπτυχθεί η ενδοσκοπική θεραπεία των εκκολπωμάτων Zenker με εύκαμπτο γαστροσκόπιο. Η επέμβαση αυτή απαιτεί έναν έμπειρο και κατάλληλα εκπαιδευμένο ενδοσκόπο γαστρεντερολόγο. Η τεχνική συνίσταται στην διατομή του διαφράγματος μεταξύ του εκκολπώματος και του οισοφαγικού σωλήνα, καθώς το διάφραγμα περιέχει μέρος του κρικοφαρυγγοειδή μυ. Με την διατομή αποκαθίσταται ο διαχωρισμός μεταξύ του σάκου του εκκολπώματος και του οισοφάγου και δημιουργείται ένας ενιαίος χώρος. Οι τροφές μπορούν πλέον να περάσουν πιο εύκολα αφού δεν υπάρχει εμπόδιο που να εμποδίζει την διέλευσή τους στον οισοφάγο. Επιπλέον με την διατομή του διαφράγματος μειώνεται τοπικά η πίεση του κρικοφαρυγγοειδή μύ.  Η συντριπτική πλειονότητα των ασθενών που υποβάλλονται σε ενδοσκοπική θεραπεία δεν έχουν πλέον συμπτώματα μετά από αυτή την διαδικασία .

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της ενδοσκοπικής θεραπείας με εύκαμπτο ενδοσκόπιο σε σχέση με τις παραδοσιακές προσεγγίσεις; 

Οι παραδοσιακές προσεγγίσεις θεραπείας αποτελείται από ανοικτή εγχείρηση ή ενδοσκοπική θεραπεία με άκαμπτο λαρυγγοσκόπιο. Και οι δύο αυτές θεραπείες σχετίζονται με έναν αριθμό μειονεκτημάτων, κυρίως επειδή απαιτούν γενική αναισθησία και διασωλήνωση της τραχείας. Επιπλέον, είναι πιο επεμβατικές από εκείνες με εύκαμπτη ενδοσκόπηση.  Τα ποσοστά των επιπλοκών και θνησιμότητας με παραδοσιακές θεραπείες είναι σημαντικά, ιδιαίτερα σε σύγκριση με εκείνα της θεραπείας με εύκαμπτο ενδοσκόπιο. Η τελευταία απαιτεί βραχύτερη παραμονή στο νοσοκομείο (συνήθως 24 ώρες) και ελάχιστη έως καθόλου δυσφορία του ασθενούς.  Οι ασθενείς είναι σε θέση να σιτισθούν την επόμενη ημέρα μετά τη θεραπεία και γρήγορα να επανέλθουν στην καθημερινή τους δραστηριότητα.

Η ενδοσκοπική θεραπεία του εκκολπώματος του Zenker με την βοήθεια του εύκαμπτου ενδοσκοπίου από έναν έμπειρο και κατάλληλα εκπαιδευμένο ενδοσκόπο γαστρεντερολόγο, αποτελεί μια σύγχρονη μορφή θεραπείας με πολύ χαμηλό ποσοστό επιπλοκών. Το συνολικό όφελος είναι σαφώς υψηλότερο σε σχέση με τις υπόλοιπες θεραπείες. Για περισσότερες πληροφορίες για την νόσο και την αντιμετώπιση της επικοινωνείστε.

zenker2zenker3

Φωτο: Εκκόλπωμα Zenker οισοφάγου προ(1,2) και μετά(3)την ενδοσκοπική θεραπεία. Διακρίνεται η σαφής διαφορά στην κατακράτηση του σκιαγραφικού υλικού μετά την κατάποση. Ο ασθενής είναι ελεύθερος συμπτωμάτων(προσωπικό αρχείο).