default-logo
2ας Μεραρχίας 19 Πειραιάς
Τηλ.: +30 210 429 6700
Email: info@dr-delis.gr

Η γαστρεντερίτιδα

Μπορεί να προληφθεί η γαστρεντερίτιδα;

Οι αιτίες της γαστρεντερίτιδας είναι πολυάριθμες. Έτσι, η ικανότητα για την πρόληψη της νόσου σχετίζεται με την αιτία που την προκάλεσε. Κάποιες από αυτές τις αιτίες είναι ευκολότερο να προληφθούν από άλλες. Για παράδειγμα κάποιοι ιοί όπως πχ οι ροταϊοί  που  είναι πολύ μεταδοτικοί  μπορεί να προληφθούν από ένα εμβόλιο που έχει ήδη μειώσει σημαντικά τη συχνότητα εμφάνισης του ροταϊού σε παιδιά  στις ΗΠΑ. Δυστυχώς, τα εμβόλια για άλλες ιογενείς αιτίες, αν και βρίσκονται σε ερευνητικό στάδιο, δεν είναι επί του παρόντος διαθέσιμες. Το μόνο εμβόλιο που χρησιμοποιείται έναντι βακτηριδίων  είναι το εμβόλιο κατά της χολέρας, αλλά αυτό δεν είναι άμεσα διαθέσιμο.Υπάρχουν  κάποια γενικά μέτρα που μπορούν να συμβάλλουν στην πρόληψη ή στην ελάττωση της πιθανότητας να πάθει κάποιος γαστρεντερίτιδα ανεξάρτητα από την αιτιολογία της . Αυτά είναι τα  εξής:
Το πλύσιμο των χεριών, ιδιαίτερα πριν από το φαγητό και μετά από οποιαδήποτε στενή επαφή με ένα μολυσμένο άτομο ή αντικείμενά του όπως ρούχα, κλινοσκεπάσματα, παιχνίδια κλπ)

  • Πλένετε ή απολυμαίνετε καθημερινά αντικείμενα που χρησιμοποιούνται από μολυσμένα άτομα
  • Αποφεύγετε όσο γίνεται την άμεση επαφή με μολυσμένα άτομα.
  • Μην τρώτε τρόφιμα που δεν έχουν μαγειρευτεί σωστά κυρίως  κρεατικά.
  • Μην τρώτε ωμά τρόφιμα που δεν έχουν πλυθεί σωστά.
  • Αποφεύγετε τα οστρακοειδή θαλασσινά ιδίως τα  άγνωστης προέλευσης.
  • Μην πίνετε υγρά που δεν έχουν υποστεί πιστοποιημένη επεξεργασία ή επίσης μη παστεριωμένο γάλα.
  • Πλένετε καλά οποιοδήποτε τρόφιμο πριν χρησιμοποιηθεί στο φαγητό.Πρέπει να γνωρίζουμε ότι αυτές οι μέθοδοι μπορεί να μειώσουν  την πιθανότητα  να αναπτυχθεί γαστρεντερίτιδα  από τις περισσότερες γνωστές αιτίες, αλλά καμία δεν προσφέρει την πλήρη προστασία.

 

Πότε πρέπει να καλέσουμε γιατρό;

Συνήθως η γαστρεντερίτιδα υποχωρεί από μόνη της και έτσι στις  περισσότερες  περιπτώσεις δεν χρειάζεται να επικοινωνήσετε με γιατρό. Ωστόσο, εάν  ο ασθενής αρχίζει να εμφανίζει σημεία αφυδάτωσης, ειδικότερα εάν δεν δείχνει πρόθυμος ή δεν μπορεί για κάποιο λόγο να ενυδατωθεί επαρκώς από το στόμα στο σπίτι θα πρέπει να αναζητηθεί  ιατρική φροντίδα. Ποια είναι όμως τα σημάδια ή τα συμπτώματα της αφυδάτωσης;  Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Τη  μειωμένη ή καθόλου παραγωγή ούρων,
  • το ξερό δέρμα και τη ξηροστομία
  • την ανικανότητα παραγωγής δακρύων,
  • την αίσθηση αδυναμίας,
  • τη ζαλάδα  και
  • τη χαμηλή αρτηριακή πίεση.

 

Επίσης άν τα συμπτώματα της γαστρεντερίτιδας διαρκέσουν περισσότερο από περίπου 5 ημέρες, ή υπάρξει επιδείνωση (πυρετός πάνω από 38,5 βαθμούς Κελσίου, διάρροια με αίμα, αφυδάτωση, σταθερή κοιλιακό άλγος) ή  εμφάνιση και άλλων συμπτωμάτων, ο ασθενής πρέπει να αναζητήσει ιατρική βοήθεια. Και αυτό γιατί μπορεί να πρόκειται για μια σοβαρή γαστρεντερίτιδα, με μεγάλη διάρκεια που δεν θα υποχωρήσει  χωρίς ιατρική κάλυψη.

Ποια είναι η θεραπεία της γαστρεντερίτιδας;

Οι περισσότεροι άνθρωποι με γαστρεντερίτιδα δεν χρειάζονται κάποια ειδική θεραπεία. Το κλειδί για μια γρήγορη και ασφαλή ανάκαμψη είναι η καλή ενυδάτωση. Αρχικά ο ασθενής πρέπει να  έχει επαρκή πρόσληψη υγρών  ώστε να αποφευχθεί η αφυδάτωση.  Συνήθως προτιμώνται τα ηλεκτρολυτικά διαλύματα (Almora για παιδιά ήPowerade κ.α.). Καλό είναι να αποφεύγονται το γάλα και οι φρουτοχυμοί. Αν βέβαια δημιουργηθεί αφυδάτωση είναι φρονιμότερο για τον ασθενή να επισκεφθεί γιατρό. Αυτός μπορεί εάν το κρίνει απαραίτητο να φροντίσει για την γρήγορη ενδοφλέβια ενυδάτωσή του.

Οι περισσότεροι γιατροί δεν προτείνουν κάποια φαρμακευτική αγωγή για την θεραπεία της γαστρεντερίτιδας. Αυτό συμβαίνει γιατί πιστεύουν ότι  αν εξασφαλιστεί καλή ενυδάτωση τα συμπτώματα θα υποχωρήσουν γρήγορα. Με την υποχώρηση των συμπτωμάτων –κυρίως των εμέτων- κατάλληλη θεωρείται μια αρχική δίαιτα με μπανάνες, ρύζι, μήλα και τοστ, για μια ή δύο ημέρες πριν από την έναρξη της κανονικής διατροφής.

Τα άτομα που έχουν περισσότερο σοβαρά συμπτώματα γαστρεντερίτιδας  ή άλλα επιπρόσθετα  συμπτώματα  πρέπει να αξιολογηθούν  από τον γιατρό επειδή είναι πιθανό ο ασθενής να πάσχει από  μια νόσο που θα χρειασθεί ειδική θεραπεία. Η θεραπεία θα εξαρτηθεί από την αιτία της ασθένειας όπως για παράδειγμα η  λοίμωξη από σαλμονέλα (σαλμονέλωση) ή από το μικρόβιο Clostridium difficile. Άλλοτε μπορεί να απαιτούνται  αντιβιοτικά και άλλοτε όχι, για αυτό η  ακριβής διάγνωση είναι σημαντική. Ενδεχομένως μπορεί να χρειασθεί καλλιέργεια κοπράνων και τεστ ευαισθησίας αντιβιοτικών (αντιβιόγραμμα) για να προσδιορισθούν τα  πιο αποτελεσματικά αντιβιοτικά.

Γενικές πληροφορίες

  • Γαστρεντερίτιδα είναι η φλεγμονή του στομάχου, των εντέρων, ή και των δύο μαζί.
  • Aν και υπάρχουν πολλές αιτίες, στις περισσότερες περιπτώσεις προκαλείται από ιούς και σπανιότερα από βακτήρια ή άλλους παράγοντες.
  • Τα κύρια συμπτώματα της γαστρεντερίτιδας είναι η διάρροια, η ναυτία, οι έμετοι και οι  κολικοί (κοιλιακές κράμπες). Τα συμπτώματα αυτά συνήθως  υποχωρούν σε 2 έως 5 ημέρες.
  • Στην  πλειονότητα των περιπτώσεων οι γαστρεντερίτιδες  είναι μεταδοτικές, ειδικά εκείνες που προκαλούνται από ιούς και βακτήρια.  Υπάρχουν βέβαια και κάποιες που δεν είναι μεταδοτικές.
  • Η γαστρεντερίτιδα δεν είναι συνήθως μια σοβαρή ασθένεια, εκτός εάν ο ασθενής αφυδατωθεί  ή είναι ηλικιωμένο άτομο οπότε είναι και περισσότερο ευάλωτο.
  • Στις περισσότερες περιπτώσεις η μόλυνση των  τροφίμων, των  υγρών  και άλλων  στοιχείων  οφείλεται στην άμεση ή έμμεση επαφή με ένα άτομο που έχει την ασθένεια.
  • Πάντα υπάρχει κίνδυνος νοσήσει κάποιος από γαστρεντερίτιδα.  Εκείνοι όμως που ζουν σε ομάδες με στενότερη  μεταξύ τους επαφή (συγχρωτισμός), όπως για παράδειγμα όσοι ζουν στο ίδιο σπίτι, σε ένα πλοίο, σε κοιτώνα, ή σε στρατώνες) έχουν ακόμη υψηλότερο κίνδυνο.
  • Οι ασθενείς με αφυδάτωση  πρέπει άμεσα να αναζητήσουν ιατρική φροντίδα. Αν μάλιστα τα συμπτώματα επιδεινώνονται ή συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα και / ή διαρκούν περισσότερο από περίπου 5 ημέρες, τότε αυτό είναι ακόμη πιο επιτακτικό, γιατί μπορεί να υποκρύπτουν μια πιο σοβαρή ασθένεια.
  • Η διάγνωση της γαστρεντερίτιδας συνήθως τίθεται από τα συμπτώματα που αυτή προκαλεί.  Σπάνια, απαιτείται  καλλιέργεια και ταυτοποίηση του αιτιολογικού παράγοντα με ορολογικές και ανοσολογικές εξετάσεις.
  • Στους  περισσότερους  ανθρώπους  η  γαστρεντερίτιδα αυτοπεριορίζεται σε 2-5 ημέρες και δεν χρειάζεται θεραπεία για όσο διάστημα παραμένουν τουλάχιστον  καλά ενυδατωμένοι.θεραπεία για τα συμπτώματα της ναυτίας, των εμέτων ή της διάρροιας αν και αρκετοί γιατροί δεν το κρίνουν απαραίτητο. Σπανίως, ο ασθενής μπορεί να έχει ανάγκη ενδοφλέβιας ενυδάτωσης σε Νοσοκομείο.
  • Η κύρια επιπλοκή της γαστρεντερίτιδας είναι η αφυδάτωση.
  • Το πλύσιμο των χεριών, η καλή υγιεινή, το καλό πλύσιμο των φρούτων και λαχανικών, το σωστό μαγείρεμα των τροφίμων, η λήψη καθαρού νερού και η καλή επεξεργασία ή η παστερίωση  υγρών μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της γαστρεντερίτιδας.
  • Η πρόγνωση της γαστρεντερίτιδας  είναι συνήθως εξαιρετική, εκτός και αν  υπάρχει αφυδάτωση ή η θεραπεία ηλικιωμένων ατόμων δεν ξεκινήσει  έγκαιρα.